HauVan.comHậu Vận
Quan hệ gia đình khi về già

Bố mẹ già với con dâu, con rể: giữ khoảng cách vừa đủ để thương được lâu

Quan hệ với con dâu, con rể dễ căng hơn với con ruột. Những chỗ hay va chạm, việc mỗi bên nên làm, vai trò người con ở giữa và cách hàn gắn khi đã có xích mích.

Young woman helping her mother in law fold laundry on a sunny rooftop terrace with clotheslines, shot from a low angle behind them, bright midday light, soft whites

Bố mẹ già giữ được quan hệ tốt với con dâu, con rể khi coi họ là người lớn của một gia đình riêng chứ không phải đứa con thứ hai phải dạy bảo, và khi người con ruột chịu đứng ra làm cầu nối thay vì để vợ hoặc chồng mình tự đối mặt. Phần lớn căng thẳng không đến từ người xấu, mà từ hai nếp nhà khác nhau và những kỳ vọng không ai nói ra.

Bài viết dành cho cả hai phía: bố mẹ chồng, bố mẹ vợ đang thấy con dâu, con rể xa cách, và con dâu, con rể đang thấy khó gần bố mẹ của người mình thương. Dưới đây là những chỗ hay va chạm, việc mỗi bên làm được, vai trò của người con ruột và các bước hàn gắn khi đã lỡ có chuyện.

Vì sao quan hệ với dâu, rể dễ căng hơn với con ruột

Với con ruột, bố mẹ có mấy chục năm hiểu nhau làm nền. Con có thể cãi bố mẹ hôm nay rồi mai lại ăn cơm vui vẻ, vì cả hai đều biết tình thương vẫn ở đó. Với con dâu, con rể, nền đó mỏng hơn nhiều. Một lời góp ý mà con ruột nghe là bình thường, người dâu có thể nghe thành chê bai, người rể có thể nghe thành coi thường.

Mỗi người lại mang theo nếp của nhà mình: cách nấu ăn, cách tiêu tiền, cách dạy con, cách đối đãi với họ hàng. Bố mẹ thường mong con dâu theo nếp nhà chồng, nhưng con dâu cũng có bố mẹ và nếp nhà riêng mà họ thương không kém. Khi hai nếp gặp nhau dưới một mái nhà hoặc trong những dịp lễ Tết, va chạm là điều gần như chắc xảy ra.

Ở tuổi già, có thêm một lớp nữa: bố mẹ sợ mất con. Thấy con trai nghe vợ nhiều hơn, thấy con gái về nhà chồng ít về nhà mình, bố mẹ dễ đổ cho dâu hoặc rể đã giữ con lại. Thực ra con cái lập gia đình thì việc ưu tiên gia đình mới là chuyện tự nhiên, không phải do ai lôi kéo.

Con dâu, con rể ngày nay cũng thường đi làm cả ngày, có thu nhập riêng, quen tự quyết. Kỳ vọng về một người dâu ở nhà lo cơm nước, về một người rể thường xuyên sang phụ việc nhà vợ, dễ lệch với đời sống thật của họ. Khi bố mẹ điều chỉnh kỳ vọng theo hoàn cảnh hiện tại, rất nhiều chuyện tự nhẹ đi.

Những chỗ hay va chạm và hai cách nhìn

Đặt hai cách nhìn cạnh nhau không để phân ai đúng ai sai, mà để mỗi bên thấy bên kia đang nghĩ gì khi cùng một chuyện xảy ra.

ChuyệnBố mẹ thường nghĩDâu, rể thường nghĩ
Góp ý cách nuôi cháuChia sẻ kinh nghiệm cho con đỡ vất vảBị chê là không biết làm mẹ, làm cha
Về nhà nội hay nhà ngoại dịp TếtLề lối là phải về nhà chồng trướcBố mẹ mình cũng mong con về
Cách tiêu tiền của gia đình conLo con tiêu hoang, không để dànhTiền của mình, việc của mình
Tự ý tới nhà, mở cửa phòngNhà con cũng như nhà mìnhMất khoảng riêng
Con dâu đi làm, ít ở nhàKhông lo cho chồng conĐi làm là góp sức cho gia đình
Con rể ít nói chuyện với bố mẹ vợKhông coi trọng nhà vợNgại, không biết nói gì

Nhìn bảng có thể thấy phần lớn va chạm sinh ra từ việc mỗi bên gán cho bên kia một ý định không có thật. Người dâu ít nói không có nghĩa là khinh nhà chồng, người mẹ chồng hay góp ý không có nghĩa là muốn điều khiển. Hỏi lại trước khi kết luận là cách tiết kiệm được nhiều nước mắt nhất.

Bố mẹ chồng, bố mẹ vợ nên làm gì

Góp ý ít, khen nhiều và khen cụ thể. Một lời khen như "món canh con nấu vừa ăn lắm" có sức xây quan hệ hơn mười lời khuyên. Góp ý thì chọn chuyện thật quan trọng, nói riêng và nói một lần.

Tôn trọng khoảng riêng. Gọi điện trước khi tới, gõ cửa trước khi vào phòng, không tự ý sắp xếp lại đồ đạc trong nhà con.

Không than phiền về dâu, rể với con ruột. Con trai nghe mẹ chê vợ sẽ bị kẹp giữa và thường bênh vợ, mẹ lại buồn. Có chuyện cần nói, nói thẳng với người trong cuộc một cách nhẹ nhàng hoặc thôi bỏ qua.

Đối xử công bằng giữa các con dâu, con rể. So sánh dâu cả với dâu út, rể này với rể kia là cách nhanh nhất để tạo phe trong nhà.

Hỏi thăm bố mẹ bên kia. Một câu hỏi thăm ông bà thông gia, một món quà nhỏ gửi về nhà ngoại cho người dâu thấy gia đình mình được tôn trọng.

Nhớ rằng mình cũng từng làm dâu, làm rể. Những gì mình từng thấy khó khi mới về nhà chồng, nhà vợ, có lẽ người trẻ hôm nay cũng thấy khó.

Con dâu, con rể nên làm gì

Hiểu rằng góp ý thường là cách quan tâm. Người lớn tuổi ít khi biết cách nói "bố mẹ quý con". Họ nói bằng cách dặn dò, góp ý, đôi khi vụng về. Nghe phần ý tốt trước khi nghe phần khó chịu.

Chủ động hỏi han. Hỏi bố mẹ chồng, bố mẹ vợ về sức khoẻ, về chuyện ngày xưa, về món ăn bố mẹ thích. Người già được hỏi chuyện là thấy mình được tôn trọng.

Nói giới hạn qua người con ruột trước. Nếu có điều thấy khó chịu, nói với chồng hoặc vợ để họ nói với bố mẹ mình theo cách bố mẹ dễ nghe nhất. Tự nói thẳng đôi khi cần, nhưng nên là bước sau.

Giữ lễ trong lúc bất đồng. Không đồng ý vẫn có thể lễ phép. Một câu "con cảm ơn mẹ, để con với anh bàn thêm" khác hẳn việc im lặng bỏ đi hay cãi lại.

Giúp một việc thật cho bố mẹ. Đưa bố mẹ đi khám, cài điện thoại giúp, sửa cái quạt. Việc nhỏ làm đều tạo niềm tin nhanh hơn những dịp lễ lớn.

Người con ruột đứng ở giữa

Trong hầu hết các mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu hay bố vợ con rể, người có nhiều quyền gỡ nhất lại hay đứng ngoài: người con ruột. Con trai ngại xen chuyện đàn bà, con gái ngại cãi bố mẹ, rồi để vợ hoặc chồng mình tự đối mặt với bố mẹ mình. Kết quả là hai người yêu thương mình lại thành hai phe.

Vai trò của người con ruột là nói với bố mẹ mình những điều mà dâu, rể khó nói, theo cách bố mẹ nghe được, và nói với vợ hoặc chồng mình về hoàn cảnh, tính nết của bố mẹ để họ hiểu. Người con ruột cũng nên đứng ra nhận những quyết định của gia đình nhỏ là của cả hai vợ chồng, ví dụ nói với mẹ "con với vợ con đã bàn và quyết cho cháu học trường này", thay vì để mẹ nghĩ vợ con tự quyết.

Anh Dũng 42 tuổi ở Hải Phòng kể rằng mẹ và vợ anh căng thẳng suốt hai năm cho tới khi anh thôi đứng ngoài. Anh hẹn riêng mẹ một buổi đi ăn sáng, hẹn riêng vợ một buổi tối, nghe hết hai phía, rồi đề nghị vài thay đổi nhỏ: mẹ gọi trước khi sang, vợ mỗi tuần nấu một món mẹ thích. Mâu thuẫn không hết hẳn, nhưng không còn ai thấy mình bị bỏ mặc.

Khi đã có xích mích: các bước hàn gắn

Xích mích đã xảy ra thì không thể xoá, nhưng có thể không để nó thành vết nứt lâu dài.

  1. Để vài ngày cho mọi người nguôi, không cố nói chuyện khi đang nóng.
  2. Người con ruột nói chuyện riêng với từng bên để hiểu chuyện gì thật sự làm mỗi người tổn thương.
  3. Bên nào thấy mình có phần sai thì nhận phần đó, cụ thể và ngắn gọn, không kèm câu "nhưng mà".
  4. Gặp lại trong một dịp nhẹ nhàng như bữa cơm, buổi đi chợ, không phải buổi họp nhà để xử lý.
  5. Không nhắc lại chuyện cũ trong những lần va chạm sau.
  6. Nếu chuyện quá lớn, nhờ một người lớn trong họ hàng cả hai bên cùng nể để nói chuyện.

Bước thứ ba khó nhất với người lớn tuổi, vì nhiều người nghĩ bề trên không cần xin lỗi bề dưới. Nhưng chính một lời nhận lỗi ngắn của mẹ chồng thường khiến con dâu thay đổi thái độ nhanh nhất, vì nó cho thấy mình được coi là người lớn ngang hàng.

Câu nên tránh và câu nên nói

Nhiều xích mích bắt đầu từ một câu nói buột miệng. Danh sách dưới đây gom những câu hay gặp ở cả hai phía và cách nói thay thế giữ được ý mà không làm người nghe tổn thương.

  • Thay vì "nhà này không làm thế", bố mẹ nên nói "ngày xưa mẹ hay làm thế này, con thử xem có hợp không".
  • Thay vì "con dâu nhà bà kia khéo lắm", hãy khen thẳng một việc người dâu nhà mình đã làm tốt.
  • Thay vì "mẹ anh lúc nào cũng xen vào", con dâu nên nói với chồng "em thấy khó khi mẹ góp ý chuyện cháu trước mặt khách, anh nói giúp em được không".
  • Thay vì im lặng bỏ vào phòng, con rể nên nói "con xin phép nghĩ thêm rồi thưa lại với bố".
  • Thay vì kể chuyện nhà chồng với hàng xóm, người dâu nên giữ chuyện trong nhà và chỉ chia sẻ với chồng hoặc một người bạn đáng tin.
  • Thay vì hỏi con trai "vợ mày nói gì về mẹ", bố mẹ hỏi "dạo này hai vợ chồng có vất vả gì không, bố mẹ giúp được gì".

Không ai nói đúng mọi lúc, nhất là khi mệt hay đang bực. Điều quan trọng là khi đã lỡ lời, người nói chủ động nhắc lại một câu nhẹ nhàng hơn ngay hôm đó, thay vì để câu nói cũ nằm lại trong lòng người nghe nhiều năm. Bố mẹ già làm được việc này trước sẽ dạy cho cả nhà cách làm theo mà không cần nói ra.

Câu hỏi thường gặp

Mẹ chồng nàng dâu hay mâu thuẫn vì chuyện gì nhất?

Thường là cách nuôi dạy cháu, cách nấu nướng và chi tiêu, chuyện về nội về ngoại dịp lễ Tết và khoảng riêng trong nhà. Phần lớn va chạm đến từ hai nếp nhà khác nhau và những kỳ vọng không được nói ra.

Bố mẹ chồng nên góp ý với con dâu thế nào?

Góp ý ít, chọn chuyện thật quan trọng, nói riêng và nói một lần, bắt đầu bằng lời ghi nhận. Khen cụ thể những việc con dâu làm tốt giúp lời góp ý về sau dễ được đón nhận hơn.

Con trai nên làm gì khi mẹ và vợ mâu thuẫn?

Không đứng ngoài và không chọn phe. Nghe riêng từng người, nói với mẹ những điều vợ khó nói, giải thích cho vợ về tính nết của mẹ, và nhận các quyết định của gia đình nhỏ là quyết định chung của hai vợ chồng.

Con rể ít nói chuyện với bố mẹ vợ có phải là coi thường không?

Thường không phải. Nhiều người rể ngại vì chưa biết nói gì. Bố mẹ vợ có thể mở chuyện bằng sở thích của con rể, nhờ một việc nhỏ, và người con gái nên giúp chồng hiểu bố mẹ mình thích được hỏi han.

Làm sao hàn gắn quan hệ với con dâu sau khi đã cãi nhau?

Để mọi người nguôi vài ngày, nhờ con trai nói chuyện riêng với từng bên, nhận phần sai của mình một cách ngắn gọn, rồi gặp lại trong một dịp nhẹ nhàng và không nhắc lại chuyện cũ về sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138